โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ สร้างความภาคภูมิใจครั้งใหญ่ในวงการแพทย์ไทย ด้วยความสำเร็จในการผ่าตัดหัวใจด้วยหุ่นยนต์เป็นแห่งแรกของประเทศไทย ซึ่งเริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 9 มกราคม 2569 ที่ผ่านมา โดยล่าสุดสามารถให้บริการผ่าตัดต่อเนื่องจนครบ 50 รายแล้ว ถือเป็นจำนวนการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ที่สูงที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์บุลวัชร์ หอมวิเศษ ศัลยแพทย์หัวใจและทรวงอก โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ และอาจารย์แพทย์ สาขาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยว่า นวัตกรรมหุ่นยนต์นี้สามารถนำมารักษาโรคหัวใจได้เกือบทุกโรค ครอบคลุมตั้งแต่การทำบายพาสเส้นเลือดหัวใจ การเปลี่ยนลิ้นหัวใจ การซ่อมลิ้นหัวใจ ไปจนถึงการเปลี่ยนเส้นเลือดใหญ่ที่ขั้วหัวใจ โดยหุ่นยนต์ช่วยเปลี่ยนงานผ่าตัดที่ยากลำบากให้มีความสะดวกและปลอดภัยยิ่งขึ้น ช่วยให้แพทย์สามารถเย็บ เลาะ และตัดเนื้อเยื่อภายในหัวใจได้อย่างแม่นยำและรวดเร็ว สิ่งที่เคยคิดว่าเป็นไปไม่ได้ในอดีตจึงสามารถทำให้เกิดขึ้นจริงได้ด้วยเทคโนโลยีนี้

สำหรับการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์มีความแตกต่างอย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบเดิม โดยเฉพาะขนาดแผลที่เล็กมาก ส่งผลให้ผู้ป่วยเจ็บปวดลดลงอย่างเห็นได้ชัด เมื่อเปรียบเทียบกับการผ่าตัดแบบเปิดหน้าอกที่จำเป็นต้องตัดกระดูกและต้องใช้เวลาพักฟื้นจำกัดกิจกรรมนานถึง 3 เดือน การใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดจะมีแผลเจาะรูขนาดเล็กกว่า 1 เซนติเมตร แต่ให้ประสิทธิภาพและผลลัพธ์เทียบเท่ากับการเปิดหน้าอก ทั้งนี้ การควบคุมการผ่าตัดทั้งหมดอยู่ภายใต้การดูแลของศัลยแพทย์ร้อยละ 100 เนื่องจากหุ่นยนต์ไม่ได้มีระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) หรือมีสมอง แต่เป็นเครื่องจักรกลที่แพทย์เป็นผู้บังคับทุกขั้นตอน โดยทีมแพทย์ต้องผ่านการศึกษาและฝึกฝนอย่างเข้มข้นเป็นเวลาประมาณ 1 ปี ทั้งการเรียนรู้และฝึกฝนผ่านระบบจำลอง (Simulation) รวมถึงการสอบเพื่อให้ได้รับใบรับรองก่อนลงมือปฏิบัติจริงกับผู้ป่วย

   ในส่วนของโรคหัวใจที่สามารถรักษาได้ครอบคลุม ได้แก่ เส้นเลือดหัวใจตีบ ลิ้นหัวใจรั่ว ลิ้นหัวใจตีบ ผนังรูรั่วในห้องหัวใจ และเส้นเลือดหัวใจโป่งพอง อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงสูง เช่น เคสผ่าตัดฉุกเฉิน หรือผู้ป่วยที่การทำงานของหัวใจลดลงมาก ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนไม่ถึงร้อยละ 10 ที่จำเป็นต้องผ่าตัดเปิดตามวิธีปกติ สำหรับการผ่าตัดในเด็กนั้นไม่ได้จำกัดอายุ แต่หากผู้ป่วยมีขนาดตัวเล็กเกินไปจะไม่สามารถใช้หุ่นยนต์ได้ เนื่องจากขนาดของหุ่นยนต์ในปัจจุบันรองรับสำหรับการผ่าตัดในผู้ใหญ่

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์บุลวัชร์ ได้นำชมห้องผ่าตัดหุ่นยนต์ที่ได้รับการออกแบบและสร้างขึ้นมาเฉพาะเพื่อรองรับระบบหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ ส่วนควบคุมการผ่าตัด (Console) โรงพยาบาลธรรมศาสตร์มีคอนโซลถึง 2 ตัว ซึ่งถือเป็นประโยชน์อย่างมากในการฝึกอบรม และช่วยให้ศัลยแพทย์ 2 ท่านสามารถร่วมมือกันผ่าตัดได้ โดยศัลยแพทย์จะใช้นิ้วมือขยับควบคุมกลไกผ่านตัวคอนโซล ซึ่งเชื่อมโยงสัมพันธ์กับตัวหุ่นยนต์ที่อยู่กับผู้ป่วย หน้าจอแสดงผลเป็นภาพ 3 มิติ คมชัดเสมือนแพทย์เข้าไปอยู่ในตัวผู้ป่วยจริง โดยใช้มือในการขยับเครื่องมือภายใน และใช้เท้าควบคุมกล้องรวมถึงอุปกรณ์จี้ไฟฟ้า ส่วนที่สองคือส่วนตัวหุ่นยนต์ (Robot Unit) มีแขนหุ่นยนต์ทั้งหมด 4 แขนสำหรับใส่เครื่องมือผ่าตัด ข้อต่อของแขนหุ่นยนต์ถูกออกแบบมาให้ขยับได้อิสระเทียบเคียงกับข้อมือมนุษย์ ทำให้สามารถทำหัตถการที่ยากและซับซ้อนได้อย่างแม่นยำ โดยมีทีมแพทย์ผู้ช่วยคอยสนับสนุนและมองผ่านจอนอกห้อง

ความภาคภูมิใจล่าสุดของโรงพยาบาลธรรมศาสตร์ คือการผ่าตัดผู้ป่วยรายที่ 50 ซึ่งเป็นเคสที่มีความซับซ้อนและยุ่งยากระดับต้นๆ ของโลก ผู้ป่วยเป็นชายไทยอายุประมาณ 50 ปี ป่วยด้วยโรคเส้นเลือดหัวใจโป่งพองบริเวณขั้วหัวใจร่วมกับเส้นเลือดหัวใจตีบ ซึ่งในอดีตจะต้องผ่าตัดใหญ่โดยการเปิดกระดูกหน้าอกและใช้เวลาพักฟื้นยาวนาน แต่ด้วยศักยภาพของเทคโนโลยีหุ่นยนต์ ทีมแพทย์ธรรมศาสตร์สามารถผ่าตัดแผลเล็กและทำบายพาสเส้นเลือดหัวใจได้สำเร็จลุล่วง ซึ่งเพิ่งมีรายงานความสำเร็จครั้งแรกของโลกเมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา การที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์ทำได้สำเร็จในเวลาไล่เลี่ยกันนี้ ทำให้ประเทศไทยกลายเป็นแห่งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และติดกลุ่มผู้นำระดับโลก ส่งผลให้ผู้ป่วยมีแผลขนาดเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวได้เร็ว นอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเพียง 4 วันก็สามารถกลับบ้านและใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติโดยไม่ต้องผ่าตัดเปิดหน้าอกหรือตัดกระดูกแอย่างใด

   พร้อมกันนี้ ขอเชิญชวนผู้มีจิตศรัทธาร่วมบริจาคเพื่อผู้ป่วยโรคหัวใจ ให้โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติร่วมมอบโอกาสในการรักษาและต่อลมหายใจให้กับผู้ป่วยโรคหัวใจ เพื่อให้ทุกจังหวะหัวใจได้เดินต่อ โดยสามารถร่วมสมทบทุนกับ กองทุนเพื่อการผ่าตัดหัวใจขั้นสูง โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ซึ่งสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ 2 เท่า เมื่อบริจาคผ่านระบบ e-Donation โดยโอนผ่านบัญชีธนาคาร เลขที่บัญชี 091-0-20188-8 ชื่อบัญชี รพ.ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ (สำหรับการออกใบเสร็จในนามบริษัทหรือนามอื่น แนะนำให้โอนผ่านเลขบัญชีธนาคาร) หรือสแกนบริจาคผ่านแอปพลิเคชันธนาคาร (e-Donation) ผ่าน QR Code เพื่อรับสิทธิลดหย่อนภาษีอัตโนมัติ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน่วยรับบริจาค โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ โทร. 0-2926-9432