โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ เดินหน้าโครงการส่งต่อผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองทางอากาศ เพื่อเร่งนำตัวผู้ป่วยฉุกเฉินจากพื้นที่ห่างไกลเข้ารับการรักษาด้วยวิธีลากก้อนเลือดให้ทันเวลา ซึ่งจะช่วยลดอัตราความพิการและภาวะเนื้อสมองตาย พร้อมทั้งเตรียมยกระดับเป็นโมเดลต้นแบบสำหรับผู้ป่วยฉุกเฉินโรคอื่นๆ ในอนาคต

ศาสตราจารย์ นายแพทย์สมบัติ มุ่งทวีพงษา รองคณบดีฝ่ายบริการสุขภาพและวิชาการ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ เปิดเผยว่า โรคหลอดเลือดสมองถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางอายุรศาสตร์ที่ต้องแข่งกับเวลา นอกจากการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำแล้ว ปัจจุบันยังมีการใช้อุปกรณ์ลากก้อนเลือดออกจากหลอดเลือดแดง ซึ่งเป็นการรักษาที่ต้องการความรวดเร็วและแม่นยำสูง อย่างไรก็ตาม ในเขตพื้นที่รับผิดชอบของเขตสุขภาพที่ 4 เช่น อำเภอลำสนธิ หรือพื้นที่ตอนเหนือของจังหวัดลพบุรีที่ติดกับจังหวัดเพชรบูรณ์ ต้องใช้เวลาเดินทางด้วยรถยนต์เป็นเวลานาน ทำให้ผู้ป่วยสูญเสียนาทีชีวิตและเสี่ยงต่อภาวะเนื้อสมองตายเพิ่มขึ้น

เพื่ออุดช่องโหว่ดังกล่าว จึงได้เกิดการบูรณาการความร่วมมือกับสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ รวมถึงเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญด้านการบิน ทั้งจากการบินเกษตรและทหารในพื้นที่จังหวัดลพบุรี ในการใช้เฮลิคอปเตอร์ลำเลียงผู้ป่วย โดยปัจจุบันโครงการได้ผ่านการทดสอบระบบจำลองสถานการณ์ไปแล้วหลายครั้ง และพร้อมดำเนินการทันทีเมื่อได้รับใบอนุญาตด้านการบินทางการแพทย์อย่างเป็นทางการ ทั้งนี้ การขนส่งทางอากาศยังมีข้อจำกัดในระยะแรก โดยจะสามารถบินได้เฉพาะช่วงเวลากลางวันเพื่อความปลอดภัยสูงสุด รวมถึงยังมีข้อจำกัดเรื่องพื้นที่บนเครื่องสำหรับติดตั้งอุปกรณ์ช่วยชีวิต และบุคลากรทางการแพทย์ที่ต้องผ่านการอบรมเฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การบิน ซึ่งในอนาคตระบบนี้จะถูกพัฒนาเป็นต้นแบบเพื่อรองรับผู้ป่วยฉุกเฉินอื่นๆ เช่น ผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือด ผู้ป่วยอุบัติเหตุร้ายแรง หรือการขนส่งอวัยวะ

ในด้านค่าใช้จ่าย ศาสตราจารย์ นายแพทย์สมบัติ ระบุว่า ประชาชนสามารถคลายความกังวลได้ เนื่องจากโครงการนี้ครอบคลุมการรักษาทุกสิทธิ โดยผู้ป่วยสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือสิทธิบัตรทอง ซึ่งเป็นกลุ่มประชากรส่วนใหญ่ร้อยละ 80 ถึง 90 ทางโครงการได้ลงนามบันทึกข้อตกลงร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 4 แล้วว่าจะไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมแต่อย่างใด ส่วนสิทธิข้าราชการ รัฐวิสาหกิจ และประกันสังคม สามารถเบิกจ่ายได้ตามระบบปกติ รวมถึงชาวต่างชาติที่เข้าเมืองอย่างถูกกฎหมายและมีประกันสุขภาพครบถ้วนก็สามารถรับบริการได้เช่นกัน

นอกจากนี้ ศาสตราจารย์ นายแพทย์สมบัติ ยังได้เน้นย้ำให้ประชาชนหมั่นสังเกตอาการเตือนของโรคหลอดเลือดสมองด้วยหลักการบีฟาสต์ ประกอบด้วย การเสียการทรงตัว เวียนศีรษะ และเดินเซ อาการตามัว มองไม่เห็น หรือเห็นภาพซ้อนเฉียบพลัน อาการมุมปากตก หน้าเบี้ยว แขนหรือขาอ่อนแรงครึ่งซีก อาการพูดไม่ชัด ลิ้นคับปาก และพูดจาสับสน และเวลาคือสิ่งสำคัญที่สุด หากพบอาการให้รีบโทรสายด่วน 1669 ทันที

เมื่อโทรสายด่วน 1669 ระบบจะทำการคัดกรองอาการเบื้องต้น หากเข้าข่ายเสี่ยงสูง จะประสานเครือข่ายรถพยาบาลในพื้นที่ หรือพิจารณาส่งเฮลิคอปเตอร์ไปรับในกรณีที่อยู่ห่างไกล พร้อมส่งสัญญาณแจ้งเตือนมายังโรงพยาบาลปลายทางให้เตรียมทีมแพทย์และห้องปฏิบัติการล่วงหน้า เพื่อให้การช่วยเหลือรวดเร็วและเกิดประสิทธิภาพสูงสุดต่อตัวผู้ป่วย