เช้าวันนี้บรรยากาศที่ วัดแม่ใส ตำบลแม่ใส อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา เต็มไปด้วยความคึกคักและแรงศรัทธาเมื่อพุทธศาสนิกชนและชาวบ้านจำนวนมากต่างพร้อมใจกันสวมชุดพื้นเมืองและชุดสีขาวสุภาพ เดินทางมาร่วมประกอบพิธี ตานข้าวใหม่ ตานหลัว หิงไฟพระเจ้า ประเพณีเก่าแก่ของชาวล้านนาที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานของชุมชน
สำหรับประเพณี ตานข้าวใหม่ ตานหลัว หิงไฟพระเจ้า จะจัดขึ้นหลังเสร็จสิ้นฤดูกาลเก็บเกี่ยว ชาวบ้านจะนำ ข้าวใหม่ ทั้งข้าวเปลือกและข้าวสาร ซึ่งถือเป็นผลผลิตจากน้ำพักน้ำแรง มาถวายแด่พระสงฆ์ เพื่อความเป็นสิริมงคล พร้อมอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ เทวดาอารักษ์ รวมถึงเจ้าที่เจ้าทาง
ขณะเดียวกัน ด้วยความเชื่อว่าในช่วงเดือน 4 เหนือ (ธันวาคม–มกราคม) อากาศหนาวเย็นจัด พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูปภายในวิหารก็ทรงรับรู้ถึงความหนาวเช่นเดียวกับมนุษย์ ชาวบ้านจึงร่วมกันนำ หลัวซึ่งจะรวบรวมไม้ที่เป็นสิริมงคลนำมาเอาเปลือกไม้ออก และนำมารวมกันที่วัดสร้างเป็นเรือสำเภาเมื่อถึงเวลาก็จะทำพิธีก่อนจุดไฟถวายเป็นพุทธบูชา เพื่อให้ความอบอุ่นแก่พระพุทธปฏิมา
ทั้งนี้ ประเพณี ตานข้าวใหม่ ตานหลัว หิงไฟพระเจ้า ไม่เพียงเป็นพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นภาพสะท้อนความผูกพันระหว่างคนกับธรรมชาติ และความศรัทธาในพระพุทธศาสนาที่ฝังรากลึกในวิถีชีวิตของชาวพะเยา ซึ่งคนในชุมชนยังคงร่วมแรงร่วมใจกันอนุรักษ์และส่งต่อให้คนรุ่นหลัง เพื่อไม่ให้มรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่านี้เลือนหายไปตามกาลเวลา
ภาพ-ข่าว ปัณณวิชญ์ อยู่ดี จ.พะเยา
