นางสาววรรณภา  วัชรพุทธ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านป่ากะพี้ ต.ท่ามะเฟื่อง อ.พิชัย จ.อุตรดิตถ์ และนางบุรินทรา  เกสร  นายฐปนพ  ฐปธีรสกุล นางสาวศศิวิมล  เกษร คณะครูโรงเรียนบ้านป่ากะพี้และนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ เปิดเผยว่า ในยุคที่เศรษฐกิจโลกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การมีอาชีพและงานทำที่มั่นคงเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ทรงมีพระราชปณิธานอันแน่วแน่ในการส่งเสริมให้ประชาชนมีอาชีพ มีงานทำ  ทรงเน้นย้ำถึงความสำคัญของการศึกษาและการพัฒนาศักยภาพของคนไทย  ทรงมุ่งหวังให้คนไทยทุกคนมีโอกาสได้พัฒนาตนเองให้มีความรู้ ความสามารถ และทักษะที่จำเป็นต่อการประกอบอาชีพ  ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ที่มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะอาชีพให้กับนักเรียน  เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การประกอบอาชีพในอนาคต 

จากแนวพระราชดำริและนโยบายดังกล่าว  โครงการวิจัยและพัฒนา “แชมพูสมุนไพรอัญชัน”วาฬ วิบวับ   นี้จึงถือกำเนิดขึ้น  โดยมุ่งหวังที่จะนำองค์ความรู้ทางด้านสมุนไพรไทยมาสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ  พร้อมทั้งเป็นการสร้างอาชีพและรายได้ให้กับชุมชน  โครงการนี้ไม่เพียงแต่จะช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจของประเทศ  แต่ยังเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทยด้านสมุนไพร  และเป็นการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้  เพื่อให้เกิดความยั่งยืน  ต่อไปนี้จะเป็นการนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับกระบวนการผลิต  คุณสมบัติ  และศักยภาพทางการตลาดของแชมพูสมุนไพรอัญชัน  ซึ่งเป็นผลงานที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างพระบรมราโชบาย  นโยบาย สพฐ.  และความมุ่งมั่นของทีมงาน  เพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์คุณภาพ  และสร้างโอกาสในการมีอาชีพและงานทำให้กับคนไทย

ปัจจุบันผู้บริโภคหันมาให้ความสนใจกับผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผมจากธรรมชาติมากขึ้น เนื่องจากมีความปลอดภัยต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมมากกว่าผลิตภัณฑ์เคมี  อัญชันเป็นสมุนไพรที่มีคุณสมบัติในการบำรุงเส้นผม  ช่วยให้ผมดกดำ  เงางาม  และลดปัญหาผมร่วง  จึงเป็นวัตถุดิบที่เหมาะสมสำหรับการผลิตแชมพูสมุนไพร  โครงงานนี้จึงมุ่งเน้นการผลิตแชมพูสมุนไพรอัญชันที่มีคุณภาพ  เพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้กับผู้บริโภคและเป็นโอกาสทางธุรกิจในอนาคต  โรงเรียนบ้านป่ากะพี้ก็ได้ปลูกดอกอัญชันเพื่อการศึกษาและจำหน่ายดอกอัญชันตากแห้ง อีกทั้งชุมชนบ้านป่ากะพี้ก็นิยมปลูกดอกอัญชันไว้ข้างบ้าน  ริมรั้ว เพื่อเก็บดอกอัญชันไว้ตากแห้งขายเป็นการสร้างรายได้อีกทางจากการทำนา ดังนั้นเพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่าเพิ่มให้กับดอกอัญชันตากแห้ง จึงคิดค้นนำดอกอัญชันไปพัฒนาต่อยอดสร้างเป็นผลิตภัณฑ์แชมพู

 จากการศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับดอกอัญชันพบว่า ดอกอัญชันเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณในการช่วยให้เส้นผมดกดำ  ลดอาการอักเสบของหนังศีรษะ  พร้อมทั้งเสริมสร้างรากผมที่ขึ้นใหม่ให้สมบูรณ์แข็งแรงยิ่งขึ้น  จึงสร้างผลิตภัณฑ์แชมพูสมุนไพรอัญชัน เพื่อให้เกิดนวัตกรรมใหม่ ภายใต้แนวคิด “ป่ากะพี้ รักษ์สุขภาพ”  ในการทำโครงการในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาขั้นตอนการผลิตแชมพูสมุนไพรอัญชัน 2. เพื่อวิเคราะห์คุณสมบัติของแชมพูสมุนไพรอัญชันที่ผลิตได้ เช่น ความหนืด ค่า pH กลิ่น สี และความคงตัว 3.เพื่อคำนวณต้นทุนการผลิตและกำหนดราคาขาย 4.เพื่อวางแผนการตลาดเบื้องต้นสำหรับแชมพูสมุนไพรอัญชันโดยใช้สถานที่ผลิตแชมพูสมุนไพรอัญชัน  โรงงานผลิตเครื่องสำอางโรงเรียนบ้านป่ากะพี้

 กลุ่มเป้าหมายคือผู้บริโภคที่สนใจผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผมจากธรรมชาติและ ผู้บริโภคที่ต้องการบำรุงเส้นผมให้ ดกดำ  เงางาม แชมพูสมุนไพรอัญชัน วาฬ วิบวับ ไม่มีหรือมีส่วนผสมของสารเคมีน้อยที่สุด  แชมพูสมุนไพรอัญชัน สูตร 2 in 1 คือ เป็นแชมพูผสมครีมนวดผมในขวดเดียวกัน  ผลิตแชมพูสมุนไพรอัญชัน สูตร 2 in 1 นี้ให้ชื่อแบรนด์ว่า “วาฬวิบวับ” และสามารถขึ้นทะเบียน OTOP(One Tambon One Product) เลขรหัสผู้ประกอบการ 5307000104  ซึ่งสามารถมีหน้าร้านวางขายผลิตภัณฑ์ได้อย่างถูกต้อง ปัญหาและอุปสรรค  การจำน่ายผลิตแชมพูสมุนไพรอัญชัน สูตร 2 in 1 “วาฬวิบวับ” ยังขาดการตลาดที่ดีพอ วิธีการแก้ไข เพิ่มการประชาสัมพันธ์ให้มากขึ้น เช่น การออกบูธกับส่วนงานต่างๆข้อเสนอแนะ  การปรับเพิ่มกลิ่นของแชมพูให้มีกลิ่นที่หลากหลาย เนื่องจากผู้บริโภคมีหลากหลายกลุ่ม 

แชมพูสมุนไพรอัญชัน ”วาฬวิบวับ“ ของโรงเรียนบ้านป่ากะพี้ ได้รับคัดเลือกเข้าร่วมโครงการ ส่งเสริมเครือข่ายองค์ความรู้ (Knowledge-Based OTOP: KBO) ประจำปีงบประมาณ 2568 จากสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดอุตรดิตถ์ เพื่อพัฒนาศักยภาพในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ใหม่ โดยการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ร่วมกับเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ในกระบวนการผลิต ให้กับผู้ประกอบการ OTOP

ณัฐวัฒน์ ราชประสิทธิ์ ภาพ/ข่าวอุตรดิตถ์