รายงานพิเศษการจัดการแรงงานในภาคการประมงทะเลของกรมประมง สู่มาตราฐานสากล

29

อดีตที่ผ่านมาประมาณ ปี 2557 ต่อเนื่องถึงปี 2558 ประเทศไทยได้ถูกจัดอันดับจากประเทศสหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรป ให้เป็นประเทศในกลุ่มเฝ้าระวังในเรื่องการใช้แรงงานผิดกฎหมาย และการค้ามนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มแรงงานประมง หรือที่รู้จักกันทั่วไป ในนามของ เทียร์ 3 จากวันนั้น ถึงวันนี้กรมประมงในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง ได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย และแรงงานในภาคประมงมาตลอด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บทบัญญัติการประมงที่ล้าสมัย เช่น กฎหมายพระราชบัญญัติการประมง พ.ศ. 2490 ได้มีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย โดยออกเป็นพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 83 เพื่อแก้ไขปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย และปัญหาแรงงานในภาคประมงทั้งระบบ กล่าวคือ กำหนดให้คนประจำเรือต้องมีหนังสือคนประจำเรือ และในกรณีคนประจำเรือไม่มีสัญชาติไทย ต้องได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง และต้องได้รับใบอนุญาตให้ทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าว โดยให้อธิบดีมีอำนาจเช่นเดียวกับเจ้าท่า ในการออกหนังสือคนประจำเรือ เมื่อแรงงานต่างด้าวได้รับใบอนุญาตจากกรมการจัดหางานแล้ว จึงมาดำเนินการขอรับหนังสือคนประจำเรือ หรือ Seabook ส่วนแรงงานสัญชาติไทยที่ประสงค์จะทำงานบนเรือประมง ต้องยื่นขอรับหนังสือคนประจำเรือ หรือ Seaman book

รายงานพิเศษการจัดการแรงงานในภาคการประมงทะเลของกรมประมง สู่มาตราฐานสากล อาสาไทยยืนยัน Thai Reference

ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา นอกจากจะเป็นการแก้ไขกฎหมายต่างๆที่ว่าแล้ว ยังได้สร้างมาตราฐานการจ้างแรงงานประมงขึ้นอย่างเป็นระบบและมีมาตราฐานสากล  ไม่ว่าจะเป็นการคุ้มครองความปลอดภัย  สุขอานามัย และสวัสดิภาพบนเรือประมง เช่น เรือประมงขนาดตั้งแต่ 30 ตันกรอสขึ้นไปแต่ไม่ถึงหกสิบตันกรอส ต้องมีอาหาร เครื่องดื่ม ที่มีคุณภาพถูกสุขลักษณะและปริมาณที่เพียงพอ ให้เหมาะสมกับการทำงานและระยะเวลาการใช้ชีวิตบนเรือ และให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้าง มีเวลาพักไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมงในระยะเวลาทำงาน 24 ชั่วโมง เป็นต้น รวมทั้งได้รับสวัสดิการต่าง ๆ เช่น ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างวันหยุดประจำปี ในหนึ่งปีไม่น้อยกว่า 30 วัน และต้องจัดทำบัตรประกันสุขภาพรักษาโรงพยาบาลในท้องที่ทำประมง รวมถึงแรงงานได้รับเงินค่าจ้างผ่านบัญชีธนาคาร ทำให้สามารถตรวจสอบได้ อีกทั้งแรงงานสามารถร้องเรียนเจ้าหน้าภาครัฐได้เมื่อไม่ได้รับความเป็นธรรม เป็นต้น 

แรงงานที่ทำงานบนเรือประมงที่ได้รับหนังสือคนประจำเรือ จะได้รับการคุ้มครองความปลอดภัย สุขอนามัย และสวัสดิภาพในการปฏิบัติงานบนเรือประมงของคนประจำเรือ ที่ควรจะได้รับตามกฎหมายกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เช่น เรือประมงขนาดตั้งแต่ 30 ตันกรอสขึ้นไปแต่ไม่ถึงหกสิบตันกรอส ต้องมีอาหาร เครื่องดื่ม ที่มีคุณภาพถูกสุขลักษณะและปริมาณที่เพียงพอ ให้เหมาะสมกับการทำงานและระยะเวลาการใช้ชีวิตบนเรือ และให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้าง มีเวลาพักไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมงในระยะเวลาทำงาน 24 ชั่วโมง เป็นต้น รวมทั้งได้รับสวัสดิการต่าง ๆ เช่น ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างวันหยุดประจำปี ในหนึ่งปีไม่น้อยกว่า 30 วัน และต้องจัดทำบัตรประกันสุขภาพรักษาโรงพยาบาลในท้องที่ทำประมง รวมถึงแรงงานได้รับเงินค่าจ้างผ่านบัญชีธนาคาร ทำให้สามารถตรวจสอบได้ อีกทั้งแรงงานสามารถร้องเรียนเจ้าหน้าภาครัฐได้เมื่อไม่ได้รับความเป็นธรรม เป็นต้น

รายงานพิเศษการจัดการแรงงานในภาคการประมงทะเลของกรมประมง สู่มาตราฐานสากล อาสาไทยยืนยัน Thai Reference

ส่งผลให้แรงงานในภาคประมงมีคุณภาพชีวิตการทำงานบนเรือประมงที่ดีขึ้น สร้างความเชื่อมั่นกับประเทศต้นทางของแรงงานต่างด้าวได้ว่า แรงงานที่มาทำงานในภาคการประมงของไทย ได้รับสิทธิการดูแลเป็นพิเศษและเป็นธรรมตามกฎหมายที่คุ้มครอง รวมถึงการบูรณาการร่วมกันระหว่างกรมประมงและองค์กรระหว่างประเทศ รวมกันจัดโครงการฝึกอบรมแรงงานและลูกเรือประมงไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานให้เป็นมาตรฐาน

อย่างไรก็ตาม การบังคับใช้กฎหมายเพื่อให้การบริการจัดการแรงงานประมง และผู้ประกอบการเพียงอย่างเดียว   คงำม่สามารถทำให้ภาพลักษณ์ของประมงไทยดีขึ้น ซึ่งหน่วยงานหนึ่งที่ถูกตั้งขึ้นมา  เพื่อควบคุม เฝ้าระวัง และเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนให้เป็นไปอย่างมีเอกภาพ และตรวจสอบได้  หน่วยงานนี้คือ ศูนย์ควบคุมการแจ้งเรือเข้าออก หรือ PIPO เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนการปฏิบัติภายใต้กฎหมาย ในการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล โดยการควบคุมการแจ้งเข้าออกของเรือประมง เพื่อจัดระเบียบและควบคุมการทำการประมงในน่านน้ำไทยและนอกน่านน้ำไทย ป้องกันการทำการประมงโดยฝ่าฝืนกฎหมาย เพื่อรักษาทรัพยากรสัตว์น้ำให้ยั่งยืน และรักษาสภาพแวดล้อมให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสม ให้บรรลุเป้าหมายแผนการบริหารจัดการประมงทะเลของประเทศไทย นโยบายแห่งชาติด้านการจัดการประมงทะเล พ.ศ. 2558 – 2562

ศูนย์ควบคุมการแจ้งเรือเข้าออก หรือ PIPO และจุดตรวจเรือประมงส่วนหน้า หรือ FIP จัดตั้งขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ชาวประมงและผู้ประกอบการให้คลอบคลุมทุกพื้นที่ ปัจจุบันมีศูนย์ควบคุมการแจ้งเรือเข้าออก จำนวน 30 แห่ง และจุดตรวจเรือประมงส่วนหน้า หรือ FIP จำนวน 21 แห่ง โดยมีบทบาทหน้าที่  เป็นกลไกควบคุมการออกทำการประมงให้ปฏิบัติอย่างถูกต้องใน 3 ด้าน อันได้แก่ เรือถูกต้อง คนถูกต้อง และเครื่องมือถูกต้อง ยังเป็นกลไกควบคุมการกลับเข้าท่าเทียบเรือประมงให้ปฏิบัติอย่างถูกต้องใน 3 ด้าน อันได้แก่ เรือถูกต้อง คนถูกต้อง และทำประมงถูกต้อง

เพื่อเป็นการเก็บข้อมูลการเข้า ออกเรือประมงแต่ละประเภทให้ตรงตามแนวทางปฏิบัติ และข้อกำหนดของกฎหมาย อีกทั้งสามารถนำข้อมูลดังกล่าวไปใช้วิเคราะห์เชิงสถิติในมิติต่างๆ ได้อย่างครบถ้วน ในการนี้มีคณะกรรมการชุดหนึ่งประจำศูนย์ควบคุมการแจ้งเรือเข้าออก เรียกว่า ชุดสหวิชาชีพ ซึ่งเป็น การบูรณาการของหน่าวยงานที่เกี่ยวข้องกับการประมง ทั้งระบบ

รายงานพิเศษการจัดการแรงงานในภาคการประมงทะเลของกรมประมง สู่มาตราฐานสากล อาสาไทยยืนยัน Thai Reference

นอกเหนือจากภาระหน้าที่การตรวจ เข้า-ออกเรือประมง  ของชุดสหวิชาชีพ ประจำศูนย์ควบคุมการแจ้งเรือเข้าออกนี้แล้ว ยังมีภาระหน้าที่เฝ้าระวังและสุ่มตรวจเรือประมงที่อยู่กลางทะเล วึงอาจจะมีการลักลอบทำการประมงที่ผิดกฎหมาย เพื่อควบคุมไม่ให้มีการขนถ่ายแรงงานกลางทะเล หรือการใช้แรงงานผิดกฎหมาย เป็นต้น

หากชุดสหวิชาชีพ พบว่าเรือประมงลําใดลําหนึ่งมีพฤติกรรมต้องสงสัยว่ามีการกระทําผิดในขณะออกไปทําการประมง ศูนย์ปฏิบัติการเฝ้าระวังการทำประมง หรือ FMC จะส่งข้อมูลการวิเคราะห์พฤติกรรมดังกล่าว ให้หน่วยปฏิบัติในทะเล ได้แก่ เรือตรวจการณ์ประมง และศูนย์ประสานการปฏิบัติในการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล เพื่อทำการตรวจสอบเรือประมงในทะเลทันที

นั่นคือภาระหน้าที่ของกรมประมง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่บูรณาการร่วมกัน จนสามารถแก้ไขปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย และการค้ามนุษย์ จนได้รับความชื่นชมจากจากนานาประเทศ เป็นเหตุให้ภาพพจน์ ของการประมงไทยได้รับความน่าเชื่อถือมากขึ้น ในฐานะที่เป็นผู้นำการประมงในระดับภูมิภาค ทำให้ปัจจุบันนี้ ประเทศไทยซึ่งถูกจัดอันดับจากเทียร์ 3 ได้เลื่อนขึ้นมาอยู่ในระดับเทียร์ 2 และมีแนวโน้มที่จะขึ้นไปสู่ระดับเทียร์ 1 ในเร็ววันนี้

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here